Başakşehir Psikolog: İş Stresi, Tükenmişlik ve Kaygıda Bilimsel Temelli Destek
Başakşehir psikolog arayışına çoğu zaman tek bir büyük olay değil, birikmiş bir yorgunluk yol açar: Sabah uyanmakta zorlanmak, işe giderken göğüste bir sıkışma, akşam eve dönünce kimseyle konuşacak hâlin kalmaması. Uzm. Psk. Zehra Bekmezci, Başakşehir ilçesine bağlı Bahçeşehir 1. Kısım’daki ofisinde ergen ve yetişkinlerle bireysel terapi, aile ve çift danışmanlığı yürütüyor. Bu sayfada; ilçede en sık karşılaşılan psikolojik zorlukları, bunların terapide nasıl ele alındığını ve randevu sürecini bulabilirsiniz.
Kısaca: Kiminle, Nerede, Nasıl?
| Uzman | Uzm. Psk. Zehra Bekmezci (Psikoloji lisans ve yüksek lisans: İstanbul Arel Üniversitesi) |
| Terapi yaklaşımları | Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT), Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) |
| Çalışılan gruplar | Ergenler, yetişkinler, aileler ve çiftler |
| Adres | Bahçeşehir 1. Kısım Mah. Ardıç Cd. No: 94, Başakşehir / İstanbul |
| Görüşme şekli | Yüz yüze ve online |
Başakşehir’de Yaşamak: Hızlı Büyüyen Bir İlçenin Psikolojik Yansımaları
Başakşehir, 2008 yılında Küçükçekmece, Esenler ve Büyükçekmece’den ayrılan semtlerin birleştirilmesiyle kurulan genç bir ilçe. Altınşehir, Başak, Güvercintepe, Kayabaşı, Şahintepe, Ziya Gökalp ve Bahçeşehir gibi birbirinden oldukça farklı mahalleleri bir araya getiriyor. Bir yanda yeni konut projeleri ve hızla artan nüfus, diğer yanda İkitelli Organize Sanayi Bölgesi başta olmak üzere yoğun bir çalışma hayatı var. Bu tablo, ilçede terapiye başvuran kişilerin gündemine de yansıyor:
- Yoğun çalışma temposu: Sanayi, üretim, lojistik ve ofis işlerinde uzun mesai, vardiyalı çalışma ve sürekli yetişme baskısı; uyku düzenini ve aile hayatını doğrudan etkiliyor.
- Yeni bir yere yerleşmek: İlçeye son yıllarda taşınan pek çok aile için tanıdık çevre, akrabalar ve arkadaşlar geride kalıyor. Yeni bir yerde kök salmaya çalışırken yalnızlık ve aidiyet eksikliği hissedilebiliyor.
- Kalabalık haneler ve ergenler: Çocuklu ve ergenli ailelerin yoğun olduğu ilçede, sınav hazırlığı, ekran kullanımı ve aile içi iletişim sık konuşulan başlıklar arasında.
Tükenmişlik: “Sadece Yorgunum” Demenin Ötesinde
Tükenmişlik (burnout), Dünya Sağlık Örgütü tarafından bir hastalık olarak değil, başarıyla yönetilemeyen uzun süreli iş stresinden kaynaklanan mesleki bir durum olarak tanımlanır. Üç temel belirtisi vardır:
- Enerjinin tükenmesi: Dinlenmeyle geçmeyen, sabahları da devam eden bir bitkinlik.
- İşe karşı mesafe ve bıkkınlık: Eskiden önemsediğiniz işe karşı soğuma, alaycılık ya da “ne fark eder” duygusu.
- Verimde düşüş: Odaklanamamak, küçük işlerde bile zorlanmak ve kendini yetersiz hissetmek.
Tükenmişlik, çoğu zaman kaygı, uyku sorunları ve ilişkilerde gerginlikle birlikte ilerler. Terapide yalnızca “daha az çalışmak” hedeflenmez. Mükemmeliyetçilik, “hayır” diyememe ve kendi ihtiyaçlarını sürekli erteleme gibi stresi besleyen kalıplar üzerinde çalışılır. Stresin anlık etkileriyle baş etmek için stres anında duyguları kontrol etme yöntemleri yazısına da göz atabilirsiniz.
Kaygı, Panik ve Belirsizlik
Kaygı her zaman belirgin bir nedene bağlı değildir. Bazı kişiler ortada somut bir sorun olmadığı hâlde sürekli tetikte hisseder; bu durum yaygın anksiyetenin tipik bir görünümüdür. Konuyu yaygın anksiyete bozukluğu yazısında ayrıntılı olarak ele aldık.
Panik atak ise aniden başlayan yoğun bir korku dalgasıdır: çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi ve “kontrolü kaybedeceğim” hissi birkaç dakika içinde zirveye ulaşır. Bu belirtileri ilk kez yaşıyorsanız önce bir hekimle bedensel nedenleri dışlamak önemlidir. Atak sırasında uygulanabilecek teknikleri topraklanma egzersizleri yazısında bulabilirsiniz.
Ekonomik belirsizlik, iş değişikliği ya da gelecekle ilgili kararlar da kaygıyı besleyebilir. Belirsizliğe tahammül edememenin CBT ile nasıl ele alındığını gelecek kaygısı yazısında anlattık.
İlişkiler ve Aile: İş Yükünün Evdeki İzleri
Uzun mesailer ve yorgunluk, en çok da evdeki ilişkilere yansır. Eşler aynı evde yaşarken birbirinden uzaklaşabilir, küçük anlaşmazlıklar büyük tartışmalara dönüşebilir. İş temposunun evliliğe etkisini yoğun iş temposunda ilişkiyi canlı tutmak yazısında, güven sarsıldıktan sonra yeniden bağ kurma sürecini ise evlilikte güven kaybı yazısında ele aldık.
Ergenler ve Ebeveynler
Ergenlik; kimlik arayışının, akran baskısının ve duygusal dalgalanmaların yoğun yaşandığı bir dönemdir. Sınav kaygısı, içe kapanma, öfke patlamaları ya da aileyle sürekli çatışma, ergenle çalışan bir uzmanın desteğini gerektirebilir. Ergenlerle yürütülen danışmanlık sürecini ergen ve yetişkin psikolojisi sayfasında ayrıntılı olarak anlattık. Ebeveynlerin de kendi kaygılarını ve ergenle iletişim biçimlerini ele alabilecekleri görüşmeler sürecin önemli bir parçası olabilir.
Terapide Nasıl Çalışılıyor?
Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT), sıkıntıyı sürdüren düşünce ve davranış döngülerini fark etmeye ve değiştirmeye odaklanır. Örneğin “Bu işi hatasız yapmazsam her şey mahvolur” düşüncesinin kaygıyı ve aşırı çalışmayı nasıl beslediği birlikte incelenir; daha gerçekçi ve işlevsel alternatifler geliştirilir. Kaygı ve panikte etkinliği araştırmalarla desteklenen yaklaşımlar arasındadır.
Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) ise zorlayıcı duygularla savaşmak yerine onlara yer açmayı ve kişinin kendi değerlerine uygun adımlar atmasını hedefler. Kontrol edilemeyen koşulların (iş yükü, belirsizlik, kronik stres) yoğun olduğu durumlarda özellikle yararlı olabilir.
Yaklaşımlar hakkında daha fazla bilgi için CBT ve ACT sayfalarını, tüm çalışma alanları için ise terapi ve danışmanlık alanları sayfasını inceleyebilirsiniz.
Ne Zaman Destek Almayı Düşünmelisiniz?
Aşağıdakilerden biri ya da birkaçı birkaç haftadır devam ediyorsa, bir uzmanla konuşmak iyi bir adım olabilir:
- Uykunuzun, iştahınızın ya da enerjinizin belirgin şekilde değişmesi
- Eskiden keyif aldığınız şeylerden artık zevk alamamak
- Kaygı ya da öfkenin iş, okul veya ilişkilerinizi etkilemeye başlaması
- Belirli yerlerden, durumlardan ya da insanlardan giderek daha fazla kaçınmak
- Yaşanan bir olayın ardından zihninizin sürekli ona geri dönmesi
Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeden 112 Acil Çağrı Merkezi‘ni arayın ya da en yakın acil servise başvurun. Planlı terapi süreçleri acil durumlar için uygun değildir.
Başakşehir’den Ofise Ulaşım ve Online Seans
Ofis, ilçenin batısındaki Bahçeşehir 1. Kısım’da, Ardıç Caddesi üzerinde. Bahçeşehir’de yaşayan danışanlar için ofisin konumu ve bölgeye özgü bilgiler Bahçeşehir psikolog sayfasında yer alıyor. İlçenin doğusundaki mahallelerden her hafta gelip gitmenin zor olduğu durumlarda online seans iyi bir alternatiftir. Online seanslar, yüz yüze görüşmelerle aynı gizlilik ve çalışma çerçevesinde yürütülür.
Randevu
Başakşehir psikolog randevusu için +90 531 774 69 12 numaralı telefondan, WhatsApp üzerinden ya da iletişim sayfası aracılığıyla ulaşabilirsiniz. Uzm. Psk. Zehra Bekmezci’nin eğitimi ve çalışma yaklaşımı hakkında bilgi almak isterseniz hakkımda sayfasına göz atabilirsiniz.
Terapi, sorunlar büyüdükten sonra başvurulan bir son çare olmak zorunda değil. Yorgunluğun, kaygının ya da ilişkilerdeki gerginliğin kalıcı hâle gelmeden ele alınması, çoğu zaman süreci hem kısaltır hem kolaylaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ofis Başakşehir’in neresinde?
Ofis, ilçenin batısındaki Bahçeşehir 1. Kısım Mahallesi’nde, Ardıç Caddesi No: 94 adresindedir. Bahçeşehir idari olarak Başakşehir ilçesine bağlıdır. İlçenin daha uzak mahallelerinden gelmek zor olduğunda online seans seçeneği de kullanılabilir.
Terapiye başlamak için bir tanı almış olmam gerekir mi?
Hayır. Terapiye başvurmak için bir tanı, sevk ya da rapor gerekmez. Yaşadığınız bir zorluğu konuşmak, kendinizi daha iyi anlamak ya da bir karar sürecinde destek almak istemeniz yeterlidir.
İş stresi ve tükenmişlik için terapi işe yarar mı?
Tükenmişlik bir karakter zaafı değil, uzun süreli ve yönetilemeyen iş stresinin sonucudur. Terapide stresi besleyen düşünce ve davranış kalıpları, sınır koyma becerileri ve kişinin kendi değerleriyle uyumlu bir iş-yaşam dengesi üzerinde çalışılır. Gerekli görüldüğünde uyku, iştah ya da ruh halindeki belirgin değişiklikler için bir psikiyatriste yönlendirme de yapılır.
Ergen çocuğum terapiye gitmek istemiyor, ne yapabilirim?
Ergenlerin terapiye mesafeli yaklaşması oldukça yaygındır. Terapiyi bir ceza ya da ‘sorunlu olma’ işareti gibi sunmak yerine, kendisine ait, yargılanmadan konuşabileceği bir alan olarak anlatmak işe yarar. İlk adımda ebeveynlerin tek başına bir görüşme yapması da süreci nasıl başlatacağınızı planlamanıza yardımcı olabilir.
Panik atak geçirdiğimi düşünüyorum, ne yapmalıyım?
Göğüs ağrısı, çarpıntı ya da nefes darlığını ilk kez yaşıyorsanız önce bedensel bir nedeni dışlamak için bir hekime başvurun. Bedensel bir sorun bulunmadığında panik ataklar, özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi ile etkili biçimde ele alınabilen bir durumdur.
İlk seansta ne konuşulur?
İlk seans bir tanışma ve değerlendirme görüşmesidir. Sizi terapiye getiren konu, bunun hayatınızı nasıl etkilediği ve süreçten beklentileriniz konuşulur. Seans sonunda nasıl ilerleneceği birlikte planlanır; hiçbir şeyi hazırlamanız ya da her şeyi ilk seansta anlatmanız gerekmez.
Seanslarda konuştuklarım gizli kalır mı?
Evet. Seanslarda paylaşılanlar, yasal zorunluluklar ve can güvenliğini ilgilendiren durumlar dışında üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Bu kural, iş yerinizi, ailenizi ve eşinizi de kapsar.